Afazide Kelime Bulma Güçlüğü: Yakınınızın Sözünü Tamamlamadan Destek Olmak

Kelimeyi bulamamak düşüncenin yokluğu değildir

Afazi, beyin hasarı sonrasında dili anlama ve kullanma becerilerini etkileyebilir. Bir kişinin istediği sözcüğü bulamaması, söylemek istediği hiçbir şey olmadığı anlamına gelmez. Onun yerine bütün konuşmayı yürütmek yerine iletişime katılabileceği yolları düşünün. Afazinin özellikleri kişiden kişiye değişir; okuma, yazma ve anlama becerileri de etkilenebilir. Bu nedenle aynı yardım biçimi herkes için uygun olmayabilir.

Önce nasıl yardım istediğini öğrenin

Yakınınız bazen beklemenizi, bazen seçenek sunmanızı isteyebilir. Uygun bir zamanda bunu birlikte konuşun. Sözcük ararken hemen ilk heceyi vermek veya cevabı söylemek her durumda istediği destek olmayabilir. “Biraz bekleyeyim mi, yardımcı olayım mı?” gibi kısa bir soru kullanılabilir. Soruyu anlayıp yanıtlaması zorlaşıyorsa terapistle daha erişilebilir bir ortak yöntem belirleyebilirsiniz. Tercihinin gün içinde değişebileceğini de kabul edin.

Mesajın konusunu belirginleştirmek

Kişi bir yeri anlatmaya çalışıyorsa şehir, hastane veya ev gibi genel konuyu doğrulamak işe yarayabilecek bir sohbet adımıdır. Ancak art arda çok sayıda tahmin sıralamak yorucu olabilir. Anladığınız kısmı kısa biçimde söyleyin: “Dünkü görüşmeden bahsediyorsun.” Sonra yanıtını bekleyin. Yanlış anladıysanız bunu kabul edip yeniden başlayın. Amaç doğru cevabı sizin bulmanız değil, kişinin mesajının anlaşılmasıdır.

Yazı ve görsel her zaman otomatik çözüm değildir

Kağıt, fotoğraf veya telefon ekranındaki bir görüntü konuşmaya eşlik edebilir; fakat kişinin bu araçları ne kadar kullanabildiği değerlendirilmelidir. Büyük bir liste veya uzun yazılı açıklama yeni bir yük oluşturabilir. Birkaç anlamlı seçeneği konuşmak mümkün olabilir. Kişinin görebildiği, okuyabildiği ve gösterebildiği biçimi dikkate alın. İletişim desteği seçimleri dil ve konuşma terapistiyle birlikte belirlenmelidir.

Aile sohbetinde yetişkin kimliğini korumak

Afazili bir yetişkinle çocuk gibi konuşmak veya bütün kararları yakınlarına sormak uygun değildir. Konuşma hızınızı ve cümlelerinizi onun ihtiyacına göre ayarlarken yetişkin ilgilerini ve tercihlerini koruyun. Aile sohbetinde ona da sıra verin. Anlamış gibi görünmek yerine anladığınız mesajı doğrulayın. Sağlık veya para gibi önemli kararlarda iletişim erişilebilirliğine ayrıca özen gösterilmelidir; belirsiz yanıtlar kesin onay kabul edilmemelidir.

Evde sözcük çalışması planlanıyorsa

Terapistin önerdiği çalışmaların hangi amaçla yapıldığını ve yardım düzeyini öğrenin. Yakınınızın her gün yüzlerce resmi adlandırması gerektiğini varsaymayın. İlgileri, günlük ihtiyaçları ve yorulma durumu önemlidir. Bir çalışmada zorlanınca bunu kişisel çaba eksikliği olarak yorumlamayın. Hangi örneklerde daha rahat olduğu ve hangi desteğin işe yaradığı hakkında kısa notlar, sonraki görüşmenin daha somut ilerlemesine yardımcı olabilir.

Yeni başlayan güçlüğü eski afaziye bağlamayın

Ani başlayan veya belirgin biçimde kötüleşen konuşma ve anlama güçlüğü, yüz kayması ya da kol güçsüzlüğü gibi belirtiler acil değerlendirme gerektirebilir; 112 aranmalıdır. Önceden afazi bulunması yeni belirtileri bekletme nedeni değildir. Süregelen rehabilitasyon hedefleri ise ilgili hekim ve terapistle takip edilir. Bu yazı acil değerlendirme veya kişiye özel terapi planının yerine geçmez.