Cemil Durman.Dil ve Konuşma TerapistiAra
‹ Tüm Blog Yazıları
Alternatif iletişim

İletişim Panosu Yalnızca İstemek İçin Mi? Günlük Yaşamda Daha Fazla Mesaj

Resim ve sembollerle iletişimde istemenin yanında reddetme, yorum yapma, yardım ve soru sormaya alan açmak.

Cemil Durman · Dil ve Konuşma Terapisti
· 3 dk okuma

Dil, konuşma ve iletişim desteğini betimleyen temsili illüstrasyon
Temsili illüstrasyon.

İletişimin farklı amaçlarını düşünmek

Bir iletişim panosu yalnızca su veya oyuncak istemek için kullanılabilecek bir araç olarak düşünülmemelidir. Kişi itiraz etmek, bir şeyi paylaşmak, soru sormak veya rahat olmadığını anlatmak da isteyebilir. Alternatif ve destekleyici iletişim sistemleri bireyin ihtiyaçlarına göre seçilir. İnternetten indirilen aynı pano herkes için uygun değildir; görme, hareket, dil ve erişim özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.

Mesajları kişinin yaşamından seçmek

Bir çocuğun gününü düşünün: Evde kimlerle konuşuyor, hangi oyunları seviyor, neye itiraz ediyor? Yetişkin bir kullanıcı için iş, sağlık görüşmesi veya aile sohbeti farklı öncelikler oluşturabilir. Panodaki sözcükler yalnızca yetişkinin verilmesini uygun bulduğu nesnelerle sınırlanmamalıdır. Kişinin kendi kararlarını ve istemediği şeyleri ifade edebilmesi de önemlidir. Seçim sürecine mümkün olduğunca kendisi katılmalıdır.

Yetişkinin modeli nasıl olabilir?

Uygun bir sistem belirlendiyse iletişim ortağı da konuşurken ilgili sembolleri kullanmayı öğrenebilir. Örneğin bir oyunda “Yardım” mesajının nasıl kullanılacağı gösterilebilir. Bu gösterim, kullanıcının hemen aynı hareketi yapmasını gerektiren bir test olmamalıdır. Hangi desteklerin uygun olduğunu terapistle netleştirin. Eli zorla sembole götürmek veya bütün yanıtları yönlendirmek yerine kişinin bağımsız mesajına nasıl alan açılacağı konuşulmalıdır.

Hayır mesajını gerçekten duymak

Panoda “Hayır” bulunması tek başına tercih hakkının tanındığı anlamına gelmez. Kişi bunu kullandığında yanıtınızın ne olduğu önemlidir. Güvenlik nedeniyle isteğin karşılanamadığı durumlarda da anlaşılır açıklama ve seçenekler sunulabilir. Her itirazı panonun yanlış kullanımı olarak yorumlamayın. Bir iletişim aracının amacı yalnızca uyum sağlatmak değildir; kişinin düşüncesini iletmesine destek vermektir.

Aracı ulaşılabilir tutmak

İletişim aracı yalnızca çalışma sırasında dolaptan çıkarılıyorsa günlük mesajlara eşlik etmesi zorlaşabilir. Uygun sistemin nasıl taşınacağı, temizleneceği veya farklı ortamlarda erişilebilir tutulacağı ekipçe planlanabilir. Elektronik bir araç kullanılıyorsa şarj ve gerektiğinde alternatif erişim seçenekleri de düşünülür. Bunlar kişinin sistemine göre değişir. Cihazı ceza olarak uzaklaştırmak iletişime erişimi engelleyebilir; iletişim aracı sıradan ödül nesnesi gibi ele alınmamalıdır.

Aile neyi takip edebilir?

“Kaç sembol bildi?” sorusunun yanında kendiliğinden hangi mesajları kullandığını, kiminle iletişim kurduğunu ve ne kadar yardım gerektiğini gözleyin. Örneğin oyunu bitirmek istediğini belirtmesi değerli bir kullanım olabilir. Bir sembole basmanın yetişkin yönlendirmesiyle mi, kendi girişimiyle mi olduğunu ayırın. Takip notları kullanıcının bütün gün sınanmasına yol açmamalıdır; birkaç doğal örnek görüşme için yeterli başlangıç sunabilir.

Konuşma varsa yine de kullanılabilir mi?

Alternatif ve destekleyici iletişim yalnızca hiç konuşmayan kişiler için düşünülmez; mevcut konuşmayı destekleyebilir. Uygun sistem ve hedefler değerlendirmeyle seçilir. Kullanıcıya önce belli bir beceriyi kanıtlama şartı koymak yerine ihtiyaçları araştırılır. Bu yazıdan bir pano indirip tek başına terapi planı oluşturmak yerine uzmanla görüşebilirsiniz. İletişim hedefi, kişinin kendi mesajını daha erişilebilir biçimde paylaşabilmesidir.