Konuşma Gecikmesinde İşitme Değerlendirmesi Neden Önemli?

Televizyonu duyması bütün sesleri ayırt ettiğini gösterir mi?

Bir çocuğun yüksek bir sese dönmesi, konuşmanın bütün seslerini her koşulda yeterince duyduğu anlamına gelmez. İşitme ile ilgili değerlendirme, evde yapılan ses denemelerinden daha kapsamlıdır. Konuşma gecikmesi başvurusunda işitme öyküsünün sorulması bu nedenle önemlidir. Buradan her geç konuşan çocukta işitme kaybı olduğu sonucu çıkmaz. Amaç olası etkenleri gözden kaçırmamak ve dil gelişimine ilişkin gözlemleri doğru bağlamda değerlendirmektir.

Yenidoğan taraması geçmişi neden sorulur?

Bebeklikte yapılan işitme taramasının sonucu önemli bir bilgidir, ancak sonraki dönemlerde yeni bir kaygı ortaya çıkarsa yeniden değerlendirme ihtiyacı görüşülmelidir. Aileler eski testin normal olduğunu düşünerek güncel belirtileri önemsiz sayabilir. Öte yandan yalnızca adına her seferinde dönmemesi de işitme kaybı tanısı koydurmaz. Ne zaman, hangi seslerde ve hangi ortamlarda zorlanıldığı birlikte ele alınır. Uygun inceleme için KBB hekimi ve odyoloji hizmetlerine başvurulabilir.

Günlük yaşamda neleri gözleyebilirsiniz?

Çocuğun konuşmayı anlamak için sık sık yüzünüze bakması, gürültüde zorlanması, tekrar istemesi veya bazı durumlarda yanıt vermemesi görüşmede paylaşılabilecek gözlemlerdir. Bunların her biri farklı nedenlerle de ortaya çıkabilir. “Beni dinlemiyor” demeden önce ortamı ve işitme olasılığını düşünmek yararlıdır. Gözlemi tarih ve durumla birlikte kısa biçimde kaydedin. Evde kulağına yüksek ses vermek veya cihazlarla kendi kendine test yapmak güvenli ve geçerli bir değerlendirme yöntemi değildir.

Dil ve konuşma değerlendirmesiyle nasıl birlikte yürür?

İşitme değerlendirmesi işitsel erişime ilişkin bilgi sağlarken dil ve konuşma değerlendirmesi anlama, anlatma ve iletişim kullanımını ele alır. Birinin sonucu diğerinin bütün sorularını otomatik olarak yanıtlamaz. İlgili uzmanların bulguları birlikte düşünülerek destek planı oluşturulabilir. Aile, farklı görüşmelerde aynı günlük örnekleri paylaşarak iletişimi kolaylaştırabilir. İşitme cihazı veya başka bir destek kullanılıyorsa buna ilişkin takip bilgileri de değerlendirmede önem taşır; cihaz ayarları ilgili uzman tarafından yapılır.

İletişim ortamında hangi düzenlemeler düşünülebilir?

Gereksiz arka plan gürültüsünü azaltmak, konuşurken ulaşılabilir mesafede olmak ve mesajı açık biçimde ifade etmek günlük iletişimi kolaylaştırabilir. Bunlar değerlendirme ya da işitme desteğinin yerine geçmez. Çocuğun sizi anladığını kontrol ederken yalnızca “Anladın mı?” demek yerine ne yapacağını göstermesine veya kendi biçiminde anlatmasına alan açabilirsiniz. Sesinizi sürekli yükseltmek her güçlüğün çözümü değildir. Kişinin tercih ettiği iletişim yolları ve uzman önerileri esas alınmalıdır.

Hangi durumda beklememek gerekir?

Aniden ortaya çıkan işitme azalması gibi yeni ve belirgin bir değişiklikte gecikmeden tıbbi değerlendirme alınmalıdır. Çocuğun daha önce kullandığı dil becerilerinde kayıp veya genel gelişiminde gerileme varsa bunu da çocuk hekimiyle paylaşın. Bu yazı belirtilerin nedenini belirleyemez. Dil ve konuşma terapisi randevusu, gerektiğinde tıbbi başvuruyu erteleme gerekçesi olmamalıdır. KBB ve odyoloji yönlendirmesi yapılırsa sonuçların takip görüşmesinde nasıl ele alınacağını sorun.

Görüşmeye götürülebilecek kısa bilgi listesi

Varsa yenidoğan taraması sonucunu, sonraki işitme değerlendirmelerini ve kulakla ilgili sağlık öyküsünü hazırlayın. Kullanılan dilleri, çocuğun hangi ortamlarda daha rahat iletişim kurduğunu ve son dönemdeki değişiklikleri ekleyin. Hiç raporunuz yoksa bunu açıkça söylemeniz yeterlidir. Şanlıurfa Karaköprü’de dil ve konuşma görüşmesinde bu bilgiler iletişim ihtiyaçlarını anlamaya yardımcı olur. Gereken değerlendirmeler ve ilgili uzmanlarla iş birliği, kişinin durumuna göre planlanır.